سـوآل عجیبی ست که بپرسیم: آیا نویسنده مسوول است؟ مسلّمن نویسنده همیشه مسوول است: در مقابل قوانینی که به رسمیّت میشناسد. در مقابل قوانینی که به رسمیّت نمیشناسد. در مقابل قوانینی که تنها خودش به رسمیّت میشناسد. نیز، زمانی که دیگر قانونی نیست و نویسنده با اثرش تنها میماند. در هر اثر، دروغ و فریبی در جریان است و قادر است نویسنده را دچار توهّم کند. همیشه این خطر هست که نویسنده توهّم را اساسِ کارش بخواهد و به همان بسنده کند. نویسنده اینجا هم مسوول است.